Bij een lier in het autotransport hoort historisch een stalen lierkabel. Toch hoeven we niet heel ver terug te gaan, om het touw te herontdekken. In de scheepvaart werden en worden touwen al eeuwenlang gebruikt en ook bij de eerste takelwagens zo’n honderd jaar geleden werden touwen nog volop gebruikt.
De staalkabel heeft sinds de jaren 50 echter de touwen verdreven op de autotransporter en zeker op de lichtere (hand-) lieren. Het was goedkoper, staal rekt niet en was bij een gelijke dikte sterker dan touw. Dat touw was toen ook een volledig natuurproduct, pas in de jaren 60 kwamen de eerste kunststofvezels op de markt; nylon.
Sinds die jaren zijn er steeds meer en betere kunststoffen ontwikkeld, Polyamide, Polyester, Polypropyleen (PP), Polyethyleen (PE) en composieten hiervan. En sinds het begin van deze eeuw zien we ook steeds vaker een terugkeer van een “liertouw” op de door ons gebruikte lieren.
Wat zijn de voor- en nadelen van beide modellen op autotransporters?
ELiertouw of stalen lierkabel: wat is de beste keuze?
Bij een lier in het autotransport denkt men historisch gezien meteen aan een stalen lierkabel. Toch hoeven we niet heel ver terug in de tijd om het touw te herontdekken. In de scheepvaart worden touwen al eeuwenlang gebruikt, en ook bij de eerste takelwagens van zo’n honderd jaar geleden waren ze volop aanwezig.
Sinds de jaren 50 heeft de staalkabel het touw echter grotendeels verdreven op de autotransporter, zeker bij de lichtere (hand)lieren. Staal was destijds goedkoper, kende geen rek en was bij een gelijke dikte vele malen sterker. Touw was toen immers nog een puur natuurproduct. Pas in de jaren 60 kwamen de eerste kunststofvezels, zoals nylon, op de markt.
Inmiddels zijn deze kunststoffen flink doorontwikkeld (denk aan polyamide, polyester en polypropyleen). Sinds het begin van deze eeuw zien we dan ook een sterke terugkeer van het synthetische liertouw. Maar wat zijn nu precies de voor- en nadelen van beide materialen voor autotransporters?
De stalen lierkabel
Een stalen lierkabel is bij een gelijke doorsnede nog altijd uiterst sterk, maar kent in het dagelijks gebruik ook nadelen:
Roestvorming: Een staalkabel kan gaan roesten, zeker wanneer deze een tijdje niet wordt gebruikt.
Weerstand: De kabel rolt een stuk zwaarder op en af.
Verstrengeling: Staalkabels springen sneller los en verstrengelen zich eenvoudig op de trommel.
Veiligheidsrisico: Bij een breuk slaat een staalkabel hard weg omdat staal veel kinetische energie opslaat. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren.
Slijtage en bramen: Bij een scherpe vouw of beknelling kunnen er afzonderlijke strengen breken. Dit zorgt voor vlijmscherpe bramen.
Gewicht: Staal is aanzienlijk zwaarder in het gebruik.
Een belangrijk voordeel van staal is wel dat de kabel bij intensief gebruik de warmte van de trommelrem goed kan afvoeren.
Het synthetische liertouw
Kunststof liertouwen zijn weliswaar iets dikker van doorsnede om dezelfde sterkte te behalen, maar bieden in de praktijk grote voordelen:
Geen roest: Synthetisch materiaal roest uiteraard niet (al kan het op de lange termijn wel beïnvloed worden door uv-licht).
Veilig in gebruik: De kans op scherpe delen of bramen is minimaal. Let op: ook bij liertouw is het dragen van werkhandschoenen verplicht.
Soepele hantering: Het op- en afrollen verloopt soepeler en het touw verstrengelt nauwelijks.
Lichtgewicht: Het lichte gewicht maakt het werken met de lier ergonomischer en minder vermoeiend.
Keerzijde: bij het schuren langs scherpe randen van een autotransporter zal een kunststof touw sneller slijten of beschadigen dan staal.
Conclusie: Welke optie kiest u?
Voor extreem zware toepassingen, zoals bij zware bergingsvoertuigen, blijft de stalen lierkabel vaak de eerste keuze. Dit komt doordat er bij een gelijke sterkte simpelweg meer meters staalkabel op een liertrommel passen dan kunststof touw. Voor het reguliere autotransport en lichtere oprijwagens wint het moderne liertouw echter snel terrein dankzij het lichte gewicht, het gebruiksgemak en de verhoogde veiligheid.
